จัดการสวน โดรน พันธุ์ทนภูมิอากาศ · ไห่หนานปลูกทดแทนสวนเก่า
F4
กันยายน 2569
โครงการวิเคราะห์ทิศทางการพัฒนายางพาราของประเทศไทย
สถานการณ์ · กติกาการค้าโลก · ห่วงโซ่อุปทาน
จากพื้นที่จริง · ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์
จากพื้นที่จริง · ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์
เสนอต่อการยางแห่งประเทศไทย
นำเสนอโดยผู้ช่วยศาสตราจารย์
ดร.ถิรภาพ ฟักทอง
ดร.ถิรภาพ ฟักทอง
วาระการนำเสนอ
- 01สถานการณ์การผลิตและความต้องการยางพาราหน้า 02–05
- 02ระเบียบการค้าโลก และมาตรการที่เกี่ยวข้องหน้า 06–10
- 03สมดุลอุปสงค์-อุปทานยางพารา และภูมิรัฐศาสตร์ต่ออุตสาหกรรมยางพาราหน้า 11–15
- 04ห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมยางพารา จากต้นน้ำ-ปลายน้ำหน้า 16–20
- 05ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์ แนวทางเพิ่มมูลค่าและความยั่งยืนหน้า 21–25
- 06สำรวจนโยบายและยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับยางพาราของต่างประเทศหน้า 26–28
01
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)
คาดว่าปี 2569 ไทยจะมีผลผลิตยางแห้ง
4.87 ล้านตัน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.1 จากปี 2568
โดยการเพิ่มขึ้นมาจากผลผลิตต่อไร่ที่สูงขึ้น
คาดว่าปี 2569 ไทยจะมีผลผลิตยางแห้ง
4.87 ล้านตัน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.1 จากปี 2568
โดยการเพิ่มขึ้นมาจากผลผลิตต่อไร่ที่สูงขึ้น
01
ส่วนที่ 01 / 06
สถานการณ์การผลิต
และความต้องการยางพารา
และความต้องการยางพารา
ไทยเป็นผู้นำด้านปริมาณมาอย่างยาวนาน แต่ตลาดโลกในปัจจุบันแข่งขันกันที่มูลค่าและแหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์
- อุปทานโลก: ฐานการผลิตในแอฟริกาตะวันตกมีการเติบโตสูงมาก
- อุปสงค์โลก: กระจุกที่จีนและอุตสาหกรรมยางล้อ
- การค้าของไทย: สองคู่ค้าหลัก สองตลาด สองโครงสร้าง บนวัฏจักรราคาที่ผันผวน
ผู้ผลิตอันดับ 1 ของโลก ที่ผลผลิต 7 ใน 10
ต้องพึ่งตลาดส่งออก
ฐานผลิตใหญ่แต่รายได้ผูกกับตลาดโลก — ขณะที่คู่แข่งใหม่จากแอฟริกาตะวันตกโตเร็วที่สุดและแซงอินโดนีเซียแล้ว
4.87ล้านตัน
ผลผลิตยางแห้งไทย ปี 2569 (คาดการณ์) · +2.1% จากปี 2568
31.8% ของโลก
ผลผลิตโลก 15.31 ล้านตัน (คาดการณ์) · ไทยครองราว 1 ใน 3
22.32ล้านไร่
เนื้อที่กรีดได้ · ผลผลิตต่อไร่ 217.7 กก.
1,270,426ราย
เกษตรกรขึ้นทะเบียนกับ กยท. · คนกรีด 157,810 ราย
ผลผลิตยางแห้งปี 2568 ไปไหน (ฐานดุลยางแห้ง กรมวิชาการเกษตร 4,626,973 ตัน)
ที่เหลือ 2.4% = การเปลี่ยนแปลงสินค้าคงเหลือและการเคลื่อนไหวทางการค้า
ผลผลิตยางธรรมชาติรายประเทศ 2564–2569 (ล้านตัน · 2569 คาดการณ์) — โกตดิวัวร์โตกว่า 2 เท่าใน 6 ปี
อุปสงค์โลกกระจุกที่จีนและยางล้อ
จีนใช้ยาง 45.7% ของโลกแต่โตเพียง 1.2% — ภาวะอุตสาหกรรมจีนจึงมีอิทธิพลต่อทิศทางราคายางมากขึ้น และส่งผ่านถึงคำสั่งซื้อและราคายางไทยได้รวดเร็ว
การใช้ยางธรรมชาติรายประเทศ ปี 2569 (ล้านตัน · เปลี่ยนแปลงจากปี 2568)
70%
อุปสงค์โลก
ของยางธรรมชาติโลกถูกใช้ในอุตสาหกรรมยางล้อ — ยอดผลิตรถยนต์ในจีน อินเดีย ยุโรป สหรัฐฯ จึงเป็นตัวแปรหลักของราคา
+0.98 ล้านตัน
จีน 2564–69
จีนและอินเดีย (+0.18) เป็นแรงขับหลักของอุปสงค์โลกในรอบ 6 ปี ขณะที่ยุโรป สหรัฐฯ ญี่ปุ่น ทรงตัวหรือลดลง
8–10%/ปี
ถุงมือยาง
ตลาดถุงมือโลก ~3 แสนล้านชิ้น/ปี ขยายตัวต่อเนื่องถึงปี 2573 · ส่วน EV ยังให้ผลสุทธิไม่ชัด: รถหนักขึ้น 20–30% (บวก) แต่ยางทนขึ้น (ลบ)
คู่ค้าของไทย สองตลาด สองโครงสร้าง:
ยางขั้นกลางพึ่งจีน ผลิตภัณฑ์ปลายน้ำพึ่งสหรัฐฯ
ความเสี่ยงด้านตลาดจึงต่างกันและต้องบริหารแยกกัน — 14 ปี รายได้เกษตรกรจำนวนมากยังอยู่ใกล้จุดคุ้มทุน
ยางธรรมชาติขั้นต้น–ขั้นกลาง
ส่งออก 2568 · 5,013.43 ล้าน USDตลาดปลายทาง (% ของมูลค่า)
ผลิตภัณฑ์ยางขั้นปลาย
ส่งออก 2568 · 11,120.55 ล้าน USDตลาดปลายทาง (% ของมูลค่า)
วัฏจักรราคา 14 ปี
2554 >6 USD/กก.→
2562–63 1.3–1.5 USD/กก.→
2567 บางตลาดสูงสุดรอบ ~13 ปี
ยางแผ่นรมควันชั้น 3 เฉลี่ย: 59.36 บาท/กก. (2564) → 79.62 บาท/กก. (ม.ค.–ส.ค. 2569)
02
2.3
ล้านตัน · ยางไทยที่คาดว่าผ่านเกณฑ์ EUDR
สูงที่สุดในโลก — รองลงมา โกตดิวัวร์ 1.0
สูงที่สุดในโลก — รองลงมา โกตดิวัวร์ 1.0
02
ส่วนที่ 02 / 06
ระเบียบการค้าโลก
และมาตรการที่เกี่ยวข้อง
และมาตรการที่เกี่ยวข้อง
เกณฑ์แข่งขันย้ายไปที่การพิสูจน์แหล่งที่มา ซึ่งไทยได้เปรียบ
- FTA 12 ฉบับ ใช้สิทธิ 40,442.69 ล้าน USD — แต่ RCEP ถูกใช้เพียง 1.26%
- EUDR: ไทยเป็นผู้ผลิตหลักรายเดียวในกลุ่ม "ความเสี่ยงต่ำ" บังคับใช้ 30 ธ.ค. 2569
- สหรัฐฯ เก็บภาษีที่ปลายน้ำ (ยางล้อ 29% · ถุงมือ 33%) ขณะที่จีนเปิด 0% ผ่านแม่น้ำโขง
FTA 12 ฉบับทำให้ภาษีเกือบศูนย์ — แต่ RCEP ถูกใช้เพียง 1.26%
เมื่อภาษีไม่ใช่ตัวตัดสินอีกต่อไป สินทรัพย์ที่ชี้ขาดคือทะเบียนเกษตรกรและพิกัดแปลงของ กยท. — ระบบเดียวที่ตอบกติกาได้ 5 ชุดพร้อมกัน
40,442.69
ล้าน USDมูลค่าการใช้สิทธิ FTA รวมของไทย ม.ค.–พ.ค. 2569 · ภาษีนำเข้ายางในตลาดหลักลดลงจนเกือบเป็นศูนย์
อัตราการใช้สิทธิ FTA ที่มีสินค้ายางเด่น ม.ค.–พ.ค. 2569 (% · มูลค่าใช้สิทธิ)
RCEP ให้สะสมถิ่นกำเนิดได้ 15 ประเทศ ตรวจปล่อยใน 48 ชม. — อุปสรรคอยู่ที่ความรู้เรื่องถิ่นกำเนิดสินค้าของสถาบันเกษตรกรและผู้ส่งออก SMEs ไม่ใช่ตัวความตกลง
ทะเบียนเดียว ตอบ 5 กติกา
ระบบทะเบียน–พิกัดแปลง–ฐานตรวจสอบย้อนกลับของ กยท. ลดต้นทุนการปฏิบัติตามกฎหลายชุดด้วยการลงทุนเพียงระบบเดียว
EUDR เปลี่ยนโครงสร้างการแข่งขัน
— ไทยเป็นผู้ผลิตหลักรายเดียวในกลุ่ม "ความเสี่ยงต่ำ"
ยางไทยที่คาดว่าผ่านเกณฑ์ 2.3 ล้านตันมากกว่าคู่แข่งหลักสี่รายรวมกัน
ปริมาณยางที่คาดว่าผ่านเกณฑ์ EUDR (ล้านตัน) · อัตราสุ่มตรวจตามกลุ่มความเสี่ยง
1%
อัตราสุ่มตรวจ · ไทย
กลุ่มความเสี่ยงต่ำ · ตรวจสอบแบบง่าย
กลุ่มความเสี่ยงต่ำ · ตรวจสอบแบบง่าย
3%
โกตดิวัวร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย
กลุ่มความเสี่ยงมาตรฐาน
กลุ่มความเสี่ยงมาตรฐาน
3 เงื่อนไขที่ต้องพิสูจน์
- ปลอดการทำลายป่า หลัง 31 ธ.ค. 2563
- ถูกกฎหมายของประเทศต้นทาง — ที่ดิน แรงงาน สิ่งแวดล้อม ภาษี
- DDS + พิกัดแปลงปลูก ยื่นผ่านระบบ EU ก่อนเข้าตลาด
ขอบเขต HS 4001 และยางธรรมชาติใน 4005–4017 (ยางล้อ 4011 · ถุงมือ 4015) · โทษปรับ ≥ 4% ของยอดขายใน EU · รายย่อยในประเทศความเสี่ยงต่ำยื่นคำประกาศแบบง่ายครั้งเดียว ใช้ที่อยู่แทนพิกัดแปลง
ตลาด EUDR เกิดจริงแล้ว (พรีเมียม 3.86 บาท/กก.)
แต่คอขวดคือเอกสารสิทธิ์ 4.80 ล้านไร่
ราวครึ่งหนึ่งของพื้นที่กรีด (11.14 จาก 22.32 ล้านไร่) มีทะเบียนและเอกสารสิทธิ์แล้ว
เนื้อที่กรีดได้ 22.32 ล้านไร่ แบ่งตามความพร้อมพิสูจน์แหล่งที่มา (ฐานทะเบียน กยท. ม.ค. 2569)
3.86บาท/กก.
พรีเมียมเฉลี่ยยาง EUDR ปี 2567 (ทั้งปี) · ลดลงทุกครั้งที่มีข่าวเลื่อนบังคับใช้
297,703ตัน
ปริมาณยาง EUDR ปี 2567 (ทั้งปี) · ตลาดเกิดจริงตั้งแต่ เม.ย. 2567
ธปท. ประเมินผล EUDR ต่อไทย
ปี 2568
ปี 2569
รายได้เกษตรกร
+0.8%
+1.4%
มูลค่าส่งออกยาง
+1.4%
+2.5%
เทียบกับกรณีไม่มี EUDR · ต้นทุนปรับตัวเกิดครั้งเดียวในปีแรก แต่ยังคุ้มค่าต่อการลงทุน
สิ่งที่ กยท. เริ่มแล้ว
- ตรวจสอบซ้อนทับข้อมูล 4 ชั้นแผนที่ป่า
- ออกเอกสารตรวจสอบสถานะ (DDS) ให้ผู้ซื้อ
- อบรมพนักงาน 210 ราย ใน 7 เขต
- วางระบบพื้นฐาน EUDR ในสถาบันเกษตรกร 50 แห่ง
สหรัฐฯ เก็บภาษีที่ปลายน้ำ จีนเปิด 0% ผ่านแม่น้ำโขง
10 มาตรการจัดลำดับด้วยคะแนนและความพร้อม
อัตราภาษีสหรัฐฯ ต่อสินค้ายาง — ภาระตกที่ผลิตภัณฑ์แปรรูป
| กลุ่มสินค้า | ก่อน 20 ม.ค. 2568 | หลัง 7 ส.ค. 2568 | ผลต่อไทย |
|---|---|---|---|
| ยางล้อHS 4011–4013 | 4% | 29% | ยางล้อ ≈ 34% ของมูลค่าส่งออกยางไทย · tail risk AD/CVD |
| ถุงมือยางHS 401512 / 401519 | 14% | 33% | มาเลเซีย 56% vs ไทย 22% ในตลาดสหรัฐฯ · ราคายางในประเทศ −10 บาท/กก. หลัง เม.ย. 2568 |
| ยางแท่ง · น้ำยางข้น | 0% | 0% | ยกเว้นจาก Reciprocal Tariff · ไทยส่งไปสหรัฐฯ เพียง 7% และ 1% |
จีน: ภาษี 20% → 0% ผ่านแม่น้ำโขง เมื่อซื้อจากสถาบันที่ขึ้นทะเบียน กยท.
ก.ย. 2568 นำร่อง 400 ตัน→ต.ค. 2568 เชิงพาณิชย์ 2,400 ตัน→เป้า >10,000 ตัน/เดือน
คะแนนความสำคัญ × ความพร้อมของไทย 10 มาตรการ
● เขียว โอกาส · ● แดง ความเสี่ยง · ● เทา เฝ้าระวัง · คะแนน = ความเปิดรับ + ความแน่นอน + ความเร่งด่วน (เต็ม 15) · R = ความพร้อมของไทย
03
59%
ของปริมาณส่งออกครึ่งแรกปี 2569 ไปจีน
แต่คิดเป็นเพียง 32.1% ของมูลค่าส่งออก
แต่คิดเป็นเพียง 32.1% ของมูลค่าส่งออก
03
ส่วนที่ 03 / 06
สมดุลอุปสงค์-อุปทาน
ยางพารา และภูมิรัฐศาสตร์
ต่ออุตสาหกรรมยางพารา
ยางพารา และภูมิรัฐศาสตร์
ต่ออุตสาหกรรมยางพารา
ปริมาณโตที่ยางผสมราคาต่ำ แต่มูลค่าอยู่ที่ผลิตภัณฑ์ปลายน้ำ
และราคาถูกกำหนดจากนอกประเทศ
และราคาถูกกำหนดจากนอกประเทศ
- โลกขาดดุลยางปีที่ 6 แต่พยากรณ์ผลผลิตไทยสองแหล่งต่างกัน 0.29 ล้านตัน
- ส่งออกครึ่งแรกปี 2569: จีนคือปริมาณ สหรัฐฯ คือมูลค่า
- หนึ่งกลไกราคา: จากตลาดปลายทางถึงหน้าสวน ผ่านค่าเงินและราคาน้ำมัน
อุปสงค์นำอุปทานเป็นปีที่ 6 ขาดดุล 0.10 ล้านตัน
แต่สองแหล่งพยากรณ์ผลผลิตไทยต่างกัน 0.29 ล้านตัน
ตลาดตึงตัวช่วยพยุงราคา แต่แผนวิสาหกิจ กยท. ตั้งสมมติฐานผลผลิตต่ำกว่า สศก. — ผลผลิตจริงปี 2569 คือจุดตรวจสอบรายได้ CESS และปริมาณยางเข้าตลาด
การผลิตและการใช้ยางธรรมชาติของโลก 2564–2569 (ล้านตัน) ความต้องการใช้มากกว่าผลผลิตทุกปี
ส่วนต่างการใช้ − การผลิต แคบลงเหลือ 0.10 ล้านตันในปี 2569 — ตลาดจึงอ่อนไหวต่ออากาศ โรคใบร่วง และนโยบายของประเทศผู้ผลิต
4.87ล้านตัน
สศก. พยากรณ์ 2569 · +2.1% จากปี 2568 · ผลผลิตต่อไร่ 217.7 กก.
4.238ล้านตัน
แบบจำลอง System Dynamics แผนวิสาหกิจ กยท. ปี 2573 · ลดต่อเนื่องจาก 4.664 (2568)
≈0.29 ล้านตัน
ส่วนต่างพยากรณ์ 2569
ถ้าเป็นไปตาม สศก. รายได้ CESS และปริมาณยางเข้าตลาดสูงกว่าสมมติฐานของแผน · ถ้าเป็นไปตาม SD สะท้อนข้อจำกัดการปลูกแทนและแรงงานกรีดที่กดกำลังผลิตระยะยาว
ส่งออกครึ่งแรกปี 2569 2.50 ล้านตัน
จีนคือปริมาณ (59%) สหรัฐฯ คือมูลค่า (19.7%)
สินค้าที่โตเร็วที่สุดคือยางผสมที่มูลค่าต่อหน่วยต่ำที่สุดและพึ่งจีนเกือบทั้งหมด KPI กระจายตลาดจึงต้องวัดสัดส่วน "มูลค่า" ไม่ใช่แค่ปริมาณ
ส่งออกรายชนิด ม.ค.–มิ.ย. 2569: ปริมาณ (พันตัน) · สัดส่วน · มูลค่าต่อหน่วย
รวมทุกชนิด 2,495.3 พันตัน · 354.6 พันล้านบาท · ปริมาณส่งออกผ่านจุดสูงสุด 4.51 ล้านตัน (2561) → 3.86 ล้านตัน (2567)
สัดส่วนปริมาณ vs มูลค่า (%)
ปริมาณมูลค่า
99.8%
ยางผสม → จีน
ของยางผสมส่งไปจีน · 940,138 ตัน มูลค่า 58,137 ล้านบาท — ผูกกับพิกัด 4002.80 ของจีน
69,906 ล้านบาท
สหรัฐฯ H1/2569
จากปริมาณเพียง 119,277 ตัน — ตะกร้าสินค้าแปรรูปสูง อ่อนไหวต่อค่าระวางและมาตรการการค้ามากกว่า
มูลค่าเกิดที่ปลายน้ำ: ยางล้อ 120.6 พันล้านบาท = 34% ของมูลค่าส่งออก 4 ผลิตภัณฑ์ 4 บทบาท
กยท. ควรบริหาร "โครงสร้างผลิตภัณฑ์" แทนการเร่งปริมาณ วัดผลด้วยมูลค่าต่อกิโลกรัมควบคู่กับปริมาณส่งออก และส่งเสริมแต่ละผลิตภัณฑ์ต่างกัน
มูลค่าส่งออก ม.ค.–มิ.ย. 2569 (พันล้านบาท) ยางล้อมากกว่ายางผสมทั้งหมวดกว่า 2 เท่า
ยางผสม · ฐานปริมาณและรายได้ปัจจุบัน
รักษาตลาด บริหารความเสี่ยงพิกัด
≈×3ใน 9 ปี
511,349 ตัน (2558) → 1.53 ล้านตัน (2567) โตจากเงื่อนไขภาษี/พิกัดของจีน ไม่ใช่มูลค่าเพิ่ม
ยางแท่ง · ยกคุณภาพสู่ยางล้อและ EV
มาตรฐาน ความสม่ำเสมอ Traceability
−23.5% ไตรมาสแรก 2569
ต่อยอดเข้าห่วงโซ่ยางล้อมาตรฐานสูงและตลาด EV ด้วยการตรวจสอบย้อนกลับ · ญี่ปุ่นยังเป็นตลาดหลักของเกรดสูง
น้ำยางข้น · อุตสาหกรรมการแพทย์
มูลค่าต่อหน่วยสูงสุด 78.7 บาท/กก.
×3.2ใน 5 ปี
การใช้ยางผลิตถุงมือในประเทศ 64,378 ตัน (2563) → 204,765 ตัน (2568) · ตลาดปลายทางต่างจากยางล้อ กระจายความเสี่ยงได้
ยางแผ่นรมควัน · Premium niche
จากปริมาณสู่ Premiumization
337,027ตัน (2567)
ลดจาก 719,170 ตัน (2560) ควรมุ่งตลาดเฉพาะที่ยอมรับราคาสูงขึ้น ไม่ส่งเสริมด้วยแนวทางเดียวกับสินค้าปริมาณ
จีนคือปริมาณ สหรัฐฯ คือมูลค่า ค่าเงินคือส่วนต่าง
สามแนวรบ หนึ่งกลไกราคา
ราคาหน้าสวนถูกกำหนดจากนอกประเทศเป็นลำดับขั้น กยท. ควรเปลี่ยนจากดูยอดส่งออกและราคาเฉลี่ยย้อนหลัง ไปติดตามตัวชี้วัดนำ 5 ตัวสำหรับครึ่งหลังปี 2569
01 · ตลาดปลายทาง
อุปสงค์ปลายทาง
+0.7%
- การใช้โลก 15.41 ล้านตัน · จีน 45.7% โต 1.2%
02 · โรงงาน
โรงงานยางล้อ
~40%
- ยางล้อจีนส่งออกราว 40% ภาษีปลายทางย้อนมากระทบไทย
03 · คำสั่งซื้อ
วัตถุดิบจากไทย
59.0%
- ของปริมาณส่งออกไปจีน · จีนกระจายแหล่งซื้อผ่าน CLMV
04 · ราคาส่งออก
ราคา FOB
33.081บาท/USD
- บาทแข็งค่าจาก 33.814 ≈2.2% → รายรับบาทของผู้ส่งออกลด
05 · ตลาดกลาง กยท.
ราคาตลาดกลาง
79.62บาท/กก.
- ยางแผ่นรมควันชั้น 3 ม.ค.–ส.ค. 2569 · เริ่มลดจากจุดสูง มิ.ย.
06 · เกษตรกร
ราคาหน้าสวน
−15–17บาท/กก.
- ก้อนถ้วยต่ำกว่ายางแผ่น รับผลเป็นลำดับสุดท้าย
ตัวขยาย/ลดผลกระทบในแต่ละช่วง อัตราแลกเปลี่ยน USD/THBราคาน้ำมันและค่าระวาง — เบรนต์ +39% ใน 3 สัปดาห์ (ก.ค. 2569)ความเชื่อมั่นของตลาด — มาถึงก่อนการค้าจริง (กรณีภาษีสหรัฐฯ 2568)
5 ตัวชี้วัดนำ ครึ่งหลังปี 2569 — ดูแรงกดดันได้เร็วกว่ารอข้อมูลผลผลิตหรือรายได้เกษตรกรรายปี
01ภาวะอุตสาหกรรมยางล้อและมาตรการการค้าในตลาดหลัก
02ส่วนแบ่งการนำเข้ายางไทยของจีน (ยางผสม พิกัด 4002.80)
03อัตราแลกเปลี่ยน USD/THB และจังหวะระบายสต็อก
04ราคาน้ำมันและค่าระวาง ตัวกลางของทั้งสามแนวรบ
05ส่วนต่างราคาระหว่างผลิตภัณฑ์ยางสำคัญ (61.8 vs 78.7 บาท/กก.)
04
04
ส่วนที่ 04 / 06
ห่วงโซ่อุปทาน
จากการลงพื้นที่จริง
จากการลงพื้นที่จริง
คอขวดจริงคือเอกสารสิทธิ์ แรงจูงใจ ตลาดรองรับ และเงินทุน —
ไม่ใช่ความไม่พร้อมของคนในอุตสาหกรรม
ไม่ใช่ความไม่พร้อมของคนในอุตสาหกรรม
ข้อมูลที่นำเสนอเป็นสถานการณ์ปัจจุบันที่ได้จากการลงพื้นที่จริง
12ราย
8จังหวัด
4ภูมิภาค
กลุ่มเกษตรกร 4สหกรณ์ 4ผู้ประกอบการเอกชน 4
ต้นน้ำ 5 · กลางน้ำ 6 · ปลายน้ำ 1
โจทย์ไม่ใช่ผลิตให้มาก แต่คือเก็บมูลค่าไว้ในประเทศ
ใช้ในประเทศเพียง ≈ 24% ของผลผลิต (ฐาน 2567) — มูลค่าส่วนใหญ่จึงเกิดหลังยางออกจากห่วงโซ่ที่ กยท. กำกับได้
01 · ผลิต (ต้นน้ำ)
เกษตรกรขึ้นทะเบียน
1,270,426ราย
- พื้นที่กรีดได้ 22.32 ล้านไร่
- ผลผลิต 2569 4.87 ล้านตัน (+2.1%)
02 · รวบรวม
ตลาดกลาง กยท.
6แห่ง
- สถาบันเกษตรกร 1,091 กลุ่ม · สมาชิก 316,481 ราย
- ลานรับซื้อเอกชน · พ่อค้าคนกลาง · ประมูลระดับกลุ่ม
03 · แปรรูป (กลางน้ำ)
ผู้ประกอบกิจการยาง
857แห่ง
- ยางแท่ง + ยางผสม ≈ 3 ใน 4 ของผลผลิตแปรรูป 2567
- แผ่นรมควันหดตัว กว่าครึ่ง ใน 10 ปี
04 · ส่งออก / ใช้ในประเทศ
ส่งออก ม.ค.–มิ.ย. 2569 (เนื้อยางแห้ง)
2.50ล้านตัน
- มูลค่า 354,578 ล้านบาท · จีน 59% ของปริมาณ
- ใช้ในประเทศ ≈ 24% ของผลผลิต (ฐาน 2567)
พบจากพื้นที่ · ต้นน้ำ
4 ใน 5 กลุ่มเลือกยางก้อนถ้วยแทนยางแผ่น เพราะเวลา แรงงาน และฝน — วัตถุดิบจึงไหลเข้าสายยางแท่ง
พบจากพื้นที่ · กลางน้ำ
ตลาดกลาง กยท. เป็นช่องทางหลักหรือช่องทางเดียวของครึ่งหนึ่งของผู้ให้ข้อมูล — เพราะตาชั่งและการจ่ายเงินเชื่อถือได้
พบจากพื้นที่ · ปลายน้ำ
ผู้แปรรูปผลิตภัณฑ์รายเดียวที่พบ (Smile Rubber) ชี้ว่าความเสี่ยงสูงสุดคือพ่อค้าคนกลางตัดราคา ไม่ใช่คู่แข่ง
ต้นน้ำติดคอขวด 3 จุดที่เกษตรกรควบคุมไม่ได้:
แรงงาน โรคใบร่วง เอกสารสิทธิ์
แรงงานแพงและหายากผลักเกษตรกรสู่ยางก้อนถ้วย — แผ่นรมควันจึงลดลงกว่าครึ่ง
คอขวด 1 · แรงงานกรีด
141ไร่/คน
คนกรีดขึ้นทะเบียน 157,810 ราย ต่อพื้นที่กรีดได้ 22.32 ล้านไร่
คอขวด 2 · โรคและภูมิอากาศ
980,869ไร่
โรคใบร่วงชนิดใหม่ 15 จังหวัด (ก.ค. 2569) · ฝนฤดู 2569 ต่ำกว่าปกติ −10%
คอขวด 3 · พิสูจน์แหล่งที่มา
4.80ล้านไร่
ไม่มีเอกสารสิทธิ์ · อีก 6.4 ล้านไร่ อยู่นอกทะเบียน
ผลผลิตยางแปรรูป 2558 → 2567 (ตัน): แผ่นรมควันลดกว่าครึ่ง · ยางผสมโตเกือบ 3 เท่า
เสียงจากต้นน้ำ · 5 สถาบันเกษตรกร
ลงพื้นที่ · 5 จังหวัด · 3 ภูมิภาค- กลุ่มเกษตรกรบางบุตร ระยอง — รายเดียวที่รวบรวมน้ำยางสด · EUDR เชิงรุกที่สุด เพราะ กยท. ช่วยตรวจเอกสารและมีแรงจูงใจด้านราคา
- กลุ่มยางพาราหัวดอน อุบลราชธานี — ผลักดันสมาชิกกว่า 200 จาก 300 ราย เข้าระบบ EUDR · แต่ FSC "ยากเกิน"
- กลุ่มเกษตรกรสวนยางตำบลกันทรอม ศรีสะเกษ — สมาชิกกว่า 70% อยู่ในระบบ EUDR แต่หยุดจัดการเอกสาร เพราะส่วนต่างราคาไม่คุ้มภาระ
- กลุ่มเกษตรกรพวงศิริ พิษณุโลก — อยากเข้า EUDR แต่ติดเอกสารสิทธิ์ · ขอเครื่องวัด DRC แบบจุ่มอ่านค่าทันที
- สหกรณ์ดอยปุย เชียงราย — ติดเอกสารสิทธิ์เช่นกัน · กำลังเสียสมาชิกให้ "ลานธรรมชาติ" ที่ไร้กฎเกณฑ์และภาระเอกสาร
4 ใน 5 เลือกก้อนถ้วยเอกสารสิทธิ์เป็นอุปสรรค 4 ใน 5 รายทั้ง 5 รายไม่มีใครคิดเลิกปลูก
ตลาดกลาง กยท. คือกระดูกสันหลัง
แต่ลานเอกชนไร้กฎเกณฑ์กำลังดึงสมาชิกออกจากระบบ
กยท. ต้องกำกับกติกาที่ไม่เท่าเทียมระหว่างสถาบันเกษตรกรกับลานเอกชน
ตลาดกลาง กยท. 100%
สหกรณ์ฯ ช้างคู่พัฒนา
จ่ายเงินเชื่อถือได้ จนเลิกขายให้เอกชนแบ่งขาย
รายย่อยสุราษฎร์ฯ · นาบอน
รายย่อย: ตลาดกลาง 100% (2568) → ครึ่ง–ครึ่ง (2569) · นาบอน: ตลาดกลาง + ชุมนุมสหกรณ์ขายเอง · ส่งออกเอง
สหกรณ์ฯ บ่อทอง · TTN Rubber
บ่อทอง ส่งออกจีน · TTN ในประเทศครึ่ง จีน–ไต้หวันครึ่งนอกระบบมาตรฐาน
จงปองลานยาง
รับซื้อทุกกลุ่ม ไม่ตรวจสอบย้อนกลับพ่อค้าคนกลาง · ลานเอกชน
ปรากฏใน 5 ราย
กดราคา โกงตาชั่ง · "ลานธรรมชาติ" ไร้เอกสาร ดึงสมาชิกออก| ผู้ให้ข้อมูล | ผลิตภัณฑ์ · เหตุผลที่เลือก | EUDR · มาตรฐาน — "เคยลองแล้วถอย" | มุมมองต่อ กยท. |
|---|---|---|---|
| สหกรณ์ฯ บ่อทองชลบุรี · รายใหญ่ที่สุด | ยางแท่ง STR20 จากก้อนถ้วย · พนักงานกว่า 100 คน | เคยทำ แต่ไม่พบผู้ซื้อจริง · FSC เคยได้ +1 บาท/กก. | ต้นทุนการเงินโครงการ 6.25% |
| รายย่อยแผ่นรมควันสุราษฎร์ธานี | แผ่นรมควัน · ปฏิเสธน้ำยางข้น (ลงทุนสูง ไม่มีคู่ค้า) | เข้า 2567–2568 แล้วเลิก เพราะส่วนต่างราคาไม่จูงใจ | สิทธิ์ขาย EUDR อยู่ที่ กยท. แต่ภาระเอกสารตกกับผู้ประกอบการ |
| สหกรณ์ฯ ช้างคู่พัฒนาสุราษฎร์ธานี | แผ่นรมควันจากน้ำยางสมาชิก · ฐานะแข็งแรง | เข้าร่วมแต่ไม่เคยได้ขาย · 121 ครัวเรือนหวาดระแวงการขอโฉนด | เชิงบวก: อุดหนุนสม่ำเสมอ · ขอฟื้นอบรมกรรมการที่ขาดช่วง |
| สหกรณ์การเกษตรนาบอนนครศรีธรรมราช | แผ่นรมควัน (มีโรงรม) · สินเชื่อเป็นธุรกิจหลัก | สมาชิก ~200 ราย เข้าระบบ กยท. ช่วยตรวจ · FSC ยุติ ปริมาณไม่ถึง | สิ่งสนับสนุนไม่ตรงคำขอ · ขอแก้ราคาผันผวนเป็นลำดับแรก |
| TTN Rubberพิษณุโลก · ส่งออก | ก้อนถ้วย → แผ่นรมควัน · แรงงานข้ามชาติ ~80% (MOU 18,000–20,000 บาท/คน) | รายเดียวที่ขายในระบบได้จริง · พัฒนา traceability ของตนเอง | ขออบรมทางการใช้เวลา 3 ปี · กำลังขอ GMP |
| จงปองลานยางเชียงราย | ยางเครปจากก้อนถ้วย · รับซื้อทุกคุณภาพ | อยู่นอกระบบโดยสิ้นเชิง | มอง กยท. เป็นคู่แข่งทางการค้า จึงไม่เคยขอรับการสนับสนุน |
อุตสาหกรรมเคลื่อนสองทิศ: ใต้ถดถอย เหนือ–อีสานขยาย
— นโยบายเดียวใช้ทั่วประเทศไม่ได้อีกต่อไป
กยท. ต้องประคองฐานเดิมภาคใต้ พร้อมวางมาตรฐาน โครงสร้างพื้นฐาน และตลาดรองรับในภาคเหนือ–อีสานที่ระบบยังตามไม่ทันการเติบโต
ภาคใต้ ↓ ถดถอย
แรงงานกรีดหายาก ไร้ผู้สืบทอด เปลี่ยนพื้นที่ไปปาล์มน้ำมันและทุเรียน · ยังคงฐานน้ำยางสดและแผ่นรมควัน
เหนือ – อีสาน ↑ ขยายตัว
เปลี่ยนจากพืชไร่มาปลูกยางต่อเนื่อง จนบางพื้นที่กล้ายางไม่พอจำหน่าย · ผลิตก้อนถ้วยเป็นหลัก · ระบบยังตามไม่ทัน
กลาง – ตะวันออก → ทรงตัว
ยางคงอยู่จากข้อจำกัดการเปลี่ยนการใช้ที่ดิน มากกว่าความน่าดึงดูดของยางเอง
6ราย
เอกสารสิทธิ์ขวาง EUDR/FSC · 3 ใน 4 ภูมิภาค
3ราย · 2 ภูมิภาค
บทบาทซ้อนทับของ กยท. — ผู้สนับสนุน ผู้กำกับ และผู้เล่นในตลาดกลาง
≥6ราย
ไร้ผู้สืบทอดอาชีพ · เข้มข้นสุดภาคใต้
ปลายน้ำ · ระยอง
บ้านเนินสว่าง / Smile Rubber
2559 กลุ่มเกษตรกร → สหกรณ์ → บริษัท 2569
หมอนยางพารา ~300 ใบ/วัน · อยู่ในตลาดเฉพาะกลุ่ม จึงไม่กังวลคู่แข่ง · ความเสี่ยงสูงสุด: พ่อค้าคนกลางตัดราคา · ขอให้ กยท. ดำเนินนโยบายให้ได้ตามที่ประกาศ
ผู้ให้ข้อมูลปลายน้ำรายเดียว — ตีความเป็นกรณีศึกษา
ความต้องการของผู้ผลิตในห่วงโซ่อุปทาน
- เสถียรภาพราคา + กำกับตลาดท้องถิ่น — ตรวจตาชั่งลานเอกชน กติกาเท่าเทียม
- แรงจูงใจมาตรฐานสากล — แก้เอกสารสิทธิ์ ไม่ผลักภาระตรวจแปลงให้ผู้ประกอบการ
- เครื่องมือและระบบ — เครื่องวัด DRC หน้างาน เอกสาร/ใบเสร็จออนไลน์
- อบรมเชิงเทคนิค — ลดต้นทุนรมควัน คัดเกรด แปลงสาธิตเอทิลีน
- แปรรูปและตลาดใหม่ — ทุนแบบขั้นบันได โรงรมควันกลาง
- แรงงานเชิงระบบ — MOU ต้นทุนต่ำลง + พัฒนาฝีมือกรีดในประเทศ
05
5
วาระเรือธง วางทับยุทธศาสตร์เดิม 4 ข้อ
ตัวชี้วัดใหม่ 8 ตัว วัดรายเดือนจาก DSS
ตัวชี้วัดใหม่ 8 ตัว วัดรายเดือนจาก DSS
05
ส่วนที่ 05 / 06
ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์
Verified-Value Leader
Verified-Value Leader
ไม่รื้อยุทธศาสตร์ทั้ง 4
เปลี่ยนสิ่งเดียวที่กำหนดความหมายของทุกยุทธศาสตร์
เปลี่ยนสิ่งเดียวที่กำหนดความหมายของทุกยุทธศาสตร์
- ช่องว่าง 6 จุดของแผนปัจจุบัน
- วาระเรือธง 5 โครงการ ข้ามยุทธศาสตร์เดิม พร้อม KPI ที่วัดได้รายเดือน
- 3 ฉากทัศน์ มีสัญญาณเตือน
F1
F2
F3
F4
F5
เปลี่ยนสิ่งเดียว: ตำแหน่งยุทธศาสตร์ เพราะกติกาโลกให้รางวัลกับสินทรัพย์ที่ กยท. ถืออยู่แล้ว
ภาษีเกือบเป็นศูนย์ เกณฑ์แข่งขันจึงเปลี่ยนเป็นการพิสูจน์แหล่งที่มา
ตำแหน่งยุทธศาสตร์เดิม · แผนวิสาหกิจ พ.ศ. 2566–2570
ผู้ผลิตและส่งออกยางปริมาณมากของโลก
ตำแหน่งยุทธศาสตร์ที่เสนอ
ผู้ขายยางที่พิสูจน์แหล่งที่มาได้
รายใหญ่ที่สุดของโลก
รายใหญ่ที่สุดของโลก
Verified-Value Leader
นิยาม: ทุกตันยางไทยที่ออกสู่ตลาดโลกต้องพิสูจน์ได้ว่ามาจากแปลงใด ผลิตอย่างไร และผ่านมาตรฐานใด — เปลี่ยนสิ่งที่กติกาโลกบังคับ ให้เป็นสิ่งที่ตลาดต้องจ่ายเพิ่ม
1%
EU ให้ไทยเป็นผู้ผลิตหลักรายเดียวที่มีสถานะความเสี่ยงต่ำภายใต้ EUDR — สุ่มตรวจเพียง 1%
0%
จีนยกเว้นภาษีเหลือ 0% ผ่านช่องทางแม่น้ำโขง โดยผูกเงื่อนไขกับทะเบียน กยท. โดยตรง
2.3ล้านตัน
ยางไทยที่คาดว่าผ่านเกณฑ์ EUDR สูงสุดในโลก — โกตดิวัวร์ 1.0 · อินโดนีเซีย 0.3 · เวียดนาม 0.21
ทั้งสามให้รางวัลกับสินทรัพย์ชิ้นเดียวกัน
1,270,426ราย
ระบบทะเบียนเกษตรกร กยท.ถือครองได้จริง: ทะเบียน–ตลาดกลาง–มาตรฐาน มกยท. ที่คู่แข่งไม่มีโครงสร้างเทียบเคียง — ลอกเลียนได้ยากและใช้เวลานาน
ช่องว่าง 6 จุดของแผนปัจจุบัน
1การกระจุกตลาดส่วนที่ 3
59% ของปริมาณส่งออกไปจีน
ยางผสม (สินค้าส่งออกอันดับ 1 เชิงปริมาณ) มุ่งจีนถึง 99.8%
ในแผนไม่มีตัวชี้วัดการกระจายตลาดในยุทธศาสตร์ใด
2สินค้าวิ่งเข้าหาส่วนต่างต่ำส่วนที่ 3
61.8บาท/กก. ยางผสม เทียบน้ำยางข้น 78.7
ยางผสมโตเกือบ 3 เท่าใน 10 ปี ทั้งที่ราคาต่อหน่วยต่ำสุด — แรงจูงใจภาษีเป็นตัวขับ ไม่ใช่สัญญาณราคา
ในแผนตัวชี้วัด 600,000 ล้านบาท วัดขนาดของยอด แต่ไม่วัดคุณภาพของยอด
3แรงงานกรีดส่วนที่ 4
141ไร่ต่อคนกรีด
เนื้อที่กรีด 22.32 ล้านไร่ ต่อคนกรีดขึ้นทะเบียน 157,810 ราย — ตัวแปรที่ทำให้สายยางแผ่นหดตัวกว่าครึ่งใน 10 ปี
ในแผนไม่มีตัวชี้วัดแรงงานกรีด
4สิทธิการค้าที่ยังไม่ได้เก็บเกี่ยวส่วนที่ 2
1.26% อัตราการใช้สิทธิ RCEP
เทียบ ACFTA ที่ใช้สิทธิถึง 94.33% — สิทธิที่จ่ายแล้วแต่ยังไม่ได้เก็บ
ในแผนไม่ปรากฏเป็นเป้าหมาย
5ฐานมาตรฐานยั่งยืนบางเกินไปส่วนที่ 2
81,158ไร่ รับรอง FSC/PEFC
= ราว 0.4% ของเนื้อที่กรีด 22.32 ล้านไร่
ในแผนตัวชี้วัด “35 แห่งสะสม” นับจำนวนแห่ง จึงบรรลุได้ทั้งที่ฐานเชิงพื้นที่ยังจิ๋ว
6Traceability ไร้เจ้าภาพเดี่ยวส่วนที่ 2
5กติกา (อย่างน้อย) ที่ใช้เงื่อนไขร่วมกัน
EUDR · จีน 0% แม่น้ำโขง · FSC/PEFC · OECD · T-VERs
ในแผนกระจายอยู่ในหลายกลยุทธ์ ไม่มีตัวชี้วัดระดับองค์กร
วาระเรือธง 5 โครงการวางทับยุทธศาสตร์เดิม 4 ข้อ
ทุกตัวชี้วัดคำนวณจากชุดข้อมูลความถี่รายเดือน
คงโครงยุทธศาสตร์ทั้งสี่ — วาระเรือธงเป็นแกนขวางที่มีเจ้าภาพ เส้นตาย และตัวชี้วัด คลิกการ์ด หรือกด → เพื่อดูตัวชี้วัด
F1
แพลตฟอร์มพิสูจน์แหล่งที่มาแห่งชาติ
รวมทะเบียน พิกัดแปลง และเอกสาร Due Diligence ใต้เจ้าภาพเดียว — ปิดคอขวด 4.80 ล้านไร่ ก่อน 30 ธ.ค. 2569
รวมทะเบียน พิกัดแปลง เอกสาร Due Diligence และการเชื่อม EUDR ใต้เจ้าภาพเดี่ยว — ปิดคอขวด 4.80 ล้านไร่ไร้เอกสารสิทธิ์ ก่อน 30 ธ.ค. 2569 ด้วยระบอบรายจิ๋ว Reg. (EU) 2025/2650
ตัวชี้วัดเสนอผลผลิตที่พิสูจน์พิกัดแปลงได้ ราว 48% → ≥75% ภายในปี 2571 (เสนอ)
ยุทธศาสตร์แม่: ย.1 อุตสาหกรรมทั้งระบบ + ย.3 ดิจิทัล
ตัวชี้วัด ▸
F2
สมดุลตลาดใหม่
เก็บสิทธิที่จ่ายแล้ว: อบรมถิ่นกำเนิด RCEP ถึงระดับสถาบันเกษตรกร · ขยายดีลจีน 0% ช่องแม่น้ำโขง
เก็บสิทธิที่จ่ายแล้ว: อบรมถิ่นกำเนิด RCEP ถึงระดับสถาบันเกษตรกร (ต้นทุนต่ำสุด) · ขยายดีลจีน 0% ช่องแม่น้ำโขง จากหลักพันตันสู่เป้าเสนอเกินหมื่นตัน/เดือน ดึงเกษตรกรเข้า F1
ตัวชี้วัดเสนอปริมาณส่งออกไปตลาดที่ไม่ใช่จีน 41% → ≥45% · RCEP 1.26% → ≥50% ภายในสองปี (เสนอ)
ยุทธศาสตร์แม่: ย.1
ตัวชี้วัด ▸
F3
เปลี่ยนทางโครงสร้างสินค้า
แก้ที่แรงจูงใจ ไม่ใช่คำสั่ง — เทน้ำหนักสู่น้ำยางข้น สายการแพทย์ แผ่นรมควันพรีเมียม และ STR20 สู่ยางล้อ EV
แก้ที่แรงจูงใจ ไม่ใช่คำสั่ง — เทน้ำหนักสู่น้ำยางข้นและสายการแพทย์ (78.7 บาท/กก. · ถุงมือในประเทศ ×3.2 ในห้าปี) ยางแผ่นรมควันพรีเมียม มกยท. และ STR20 สู่ยางล้อ EV
ตัวชี้วัดเสนอราคาส่งออกเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักต่อ กก. · สัดส่วนน้ำยางข้นและยางพรีเมียมในตะกร้าส่งออก (เสนอ)
ยุทธศาสตร์แม่: ย.1 + ย.2 นวัตกรรม
ตัวชี้วัด ▸
F4
วาระแรงงานกรีดและผลิตภาพ
141 ไร่ต่อคน คือเพดานเงียบของทุกยุทธศาสตร์ — เทคโนโลยีช่วยกรีด จ้างกรีดรวมแปลง และยกผลิตภาพ
141 ไร่ต่อคน คือเพดานเงียบของทุกยุทธศาสตร์ — เทคโนโลยีช่วยกรีด จ้างกรีดรวมแปลงผ่านสถาบัน และยกผลิตภาพเข้าหาเกณฑ์อีสาน 233.4 กก./ไร่ (ประเทศ 217.7)
ตัวชี้วัดเสนอคนกรีดขึ้นทะเบียนเพิ่มสุทธิต่อปี · ผลผลิตเฉลี่ย ≥225 กก./ไร่ ภายในปี 2572 (เสนอ)
ยุทธศาสตร์แม่: ย.1 + ย.2
ตัวชี้วัด ▸
F5
จาก CESS สู่รายได้ฐานความเชื่อถือ
บริการรับรองและเอกสารตรวจสอบสถานะ · พรีเมียม EUDR · T-VERs จากสวนยาง — บนแพลตฟอร์ม F1
บริการรับรองและเอกสารตรวจสอบสถานะ · พรีเมียม EUDR (เคยเกิดจริง 3.86 บาท/กก. ปี 2567 · 297,703 ตัน) · T-VERs จากสวนยาง 22.32 ล้านไร่ — บนแพลตฟอร์ม F1
ตัวชี้วัดเสนอสัดส่วนรายได้ที่ไม่ใช่ CESS ต่อรายได้รวม (เสนอ) — เดิมวัดกำไร 31.48 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์แม่: ย.4 ความมั่นคงทางการเงิน
ตัวชี้วัด ▸
ยุทธศาสตร์ 1 อุตสาหกรรมทั้งระบบF1F2F3F4
ยุทธศาสตร์ 2 นวัตกรรมF3F4
ยุทธศาสตร์ 3 องค์กรแห่งความรู้ สมรรถนะสูง
ยุทธศาสตร์ 4 การเงินองค์กรF5
มาตรฐานยั่งยืน: จาก "นับแห่ง" เป็น "นับไร่"81,158 → ≥300,000 ไร่ ภายในปี 2573 (เสนอ)
คงทนข้าม 3 ฉากทัศน์ มีสัญญาณเตือนรายเดือน
และเริ่มได้ใน 12 เดือน
ไม่ว่าโลกจะเดินทางไหน วาระทั้งห้ายังเป็นคำตอบ
ฉากทัศน์ × วาระที่ทำหน้าที่ป้องกัน/เก็บเกี่ยว
F1
F2
F3
F4
F5
ฉากทัศน์ที่ 1 อุปสงค์จีนชะลอแรงจีน 59% ของปริมาณ · ยางผสม 99.8% — F2 กระจายตลาด/RCEP เป็นเกราะหลัก · F3 ลดการพึ่งสินค้าที่ผูกจีนที่สุด
ฉากทัศน์ที่ 2 EUDR เลื่อนอีกครั้งเกิดแล้ว 2 ครั้ง พรีเมียมละลายทุกครั้ง — F1 เดินหน้าโดยไม่อิงวันบังคับใช้ เพราะตอบจีน 0% · FSC · OECD · T-VERs พร้อมกัน
ฉากทัศน์ที่ 3 สหรัฐฯ เปิด AD/CVD ยางล้อยางล้อ 34% ของมูลค่าส่งออกยางรวม — F3/F5 ลดการกระจุกเชิงมูลค่า · เตรียมแฟ้มต้นทุน-ถิ่นกำเนิดล่วงหน้า
สัญญาณเตือนรายเดือนจากการเฝ้าติดตาม
1
ทะเบียน/เอกสารสิทธิ์ไม่ทันเส้นตาย EUDR
พื้นที่พิสูจน์พิกัดได้ต่อเดือน ต่ำกว่าเส้นทางสู่เป้า 75% (เสนอ)
2
ราคายางถูกกดจากภาษี/อุปสงค์
ราคาตลาดกลางรายวันหลุดกรอบ — เคยร่วง 10 บาท/กก. หลังภาษีสหรัฐฯ เม.ย. 2568
3
การใช้สิทธิ RCEP ไม่ขยับ
มูลค่าขอใช้สิทธิรายไตรมาส (กรมการค้าต่างประเทศ)
4
โรคใบร่วง/ภูมิอากาศกดผลผลิต
พื้นที่ระบาดรายเดือน — ปัจจุบัน 0.98 ล้านไร่ ใน 15 จังหวัด
ปฏิทินขับเคลื่อน 12 เดือนแรก (เสนอ)
ไตรมาส 1รับรอง · ตั้งเจ้าภาพ
รับรองตำแหน่งยุทธศาสตร์และวาระเรือธง · ตั้งเจ้าภาพ F1ไตรมาส 2ปิดคอขวด · RCEP
ปิดคอขวดทะเบียน (F1) โดยใช้ดีลแม่น้ำโขงเป็นแรงดึง (F2) · เปิดหลักสูตรถิ่นกำเนิด RCEP รุ่นแรกไตรมาส 3แรงจูงใจ · นำร่อง
ทบทวนแรงจูงใจโครงสร้างสินค้า (F3) · นำร่องบริการเอกสารตรวจสอบสถานะเชิงพาณิชย์ (F5)ไตรมาส 4ประเมินก่อน 30 ธ.ค. 2569
ประเมินรอบแรกด้วยตัวเลขจริงก่อนเส้นตาย EUDR · ปรับแผนเข้ารอบทบทวน SE-AM ปีถัดไปค่าเป้าหมายที่กำกับคำว่า “เสนอ” เป็นข้อเสนอเพื่อการพิจารณา มิใช่ข้อมูลทางการ
06
4
ประเทศ · 7 มาตรการใน 16 เดือน
+ 1 แผนชาติ · พ.ค. 2568 – ส.ค. 2569
+ 1 แผนชาติ · พ.ค. 2568 – ส.ค. 2569
06
ส่วนที่ 06 / 06
นโยบายและยุทธศาสตร์
ยางพาราต่างประเทศ
ยางพาราต่างประเทศ
คู่แข่งและคู่ค้าขยับพร้อมกันในปี 2568–2569
ทุกประเทศลงทุนในสิ่งเดียวกัน:
ผลิตภาพ ราคาเกษตรกร และการตรวจสอบย้อนกลับ
ทุกประเทศลงทุนในสิ่งเดียวกัน:
ผลิตภาพ ราคาเกษตรกร และการตรวจสอบย้อนกลับ
- มาเลเซีย: บังคับตรวจสอบย้อนกลับด้วยกฎหมาย และรัฐรับซื้อตรงจากเกษตรกร
- โกตดิวัวร์: ปฏิรูปราคาให้เกษตรกร คุมผู้ซื้อ และตั้งเป้าเป็นฐานปลายน้ำของแอฟริกาตะวันตก
- จีนลงทุนผลิตภาพสวนยาง · สหรัฐฯ เก็บภาษีตอบโต้การทุ่มตลาดที่ยางล้อไทย
7 มาตรการใน 16 เดือน + 1 แผนชาติ — คู่แข่งและคู่ค้ามุ่งเป้าเดียวกัน:
ผลิตภาพ ราคาเกษตรกร และการตรวจสอบย้อนกลับ
มาเลเซียบังคับตรวจสอบย้อนกลับก่อนไทย โกตดิวัวร์ปฏิรูปราคาหน้าสวน — เกณฑ์แข่งขันใหม่ถูกตั้งรอบตัวเรา
จีน ผลิตภาพ · ภูมิอากาศ
- 25 ก.พ. 2569 แนวทางจัดการสวน: ปุ๋ย โรค-แมลง หน้ากรีด พันธุ์ทน โดรน
- 29 มิ.ย. 2569 ไห่หนาน: ปลูกทดแทนสวนเก่า อุดหนุนจากรัฐบาลกลาง
โกตดิวัวร์ ราคา · ผู้ซื้อ · ปลายน้ำ
- ส่วนแบ่งราคาให้เกษตรกร 63% → 66% · โบนัส ≤10 ฟรังก์ CFA/กก.
- ห้ามซื้อยางก้นถ้วย DRC <60% · แผนชาติ PND 2026–2030: ยางล้อ ถุงมือ
สหรัฐฯ ภาษีที่ปลายน้ำ
- AD ยางล้อจากไทย: Sentury 2.90% · Sumitomo 0.00% · รายอื่น 2.90%
- ใช้กับยางล้อ ไม่ใช่ยางดิบ — แต่อาจส่งผ่านกลับสู่อุปสงค์วัตถุดิบไทย
มาเลเซีย ตรวจสอบย้อนกลับ · ราคา
- MSNR Trace ไม่ใช้: ปรับ ≤50,000 ริงกิต · จำคุก ≤2 ปี
- RISDA รับซื้อตรง: เป้าราคาเฉลี่ย ≈3.00→3.70 ริงกิต/กก. · 300,000 ตัน ปี 2569 ≈ 29% ของความต้องการใช้ในประเทศ
ไม่มีประเทศใดขยับครบ 4 มิติ — แต่ทุกมาตรการของคู่แข่งและคู่ค้า
มีวาระเรือธง F1–F5 ที่เสนอรองรับ
สิ่งที่คู่แข่งต้องใช้กฎหมายบังคับ ไทยมีทะเบียนเกษตรกรเป็นฐานอยู่แล้ว — F1 จึงต้องเดินก่อนกำหนด EUDR
| ประเทศ | ผลิตภาพ / ภูมิอากาศ | ราคาและรายได้เกษตรกร | ตรวจสอบย้อนกลับ | ปลายน้ำ / การค้า |
|---|---|---|---|---|
| จีน25 ก.พ. · 29 มิ.ย. 2569 | — | — | — | |
| โกตดิวัวร์19 มิ.ย. · 3 ส.ค. 2569 | — | ส่วนแบ่งราคาให้เกษตรกร 63% → 66% · ยกเลิกหักราคา · โบนัส ≤10 ฟรังก์ CFA/กก. F3F5 |
ใบอนุญาตผู้ซื้อ · ทะเบียนซื้อขาย · ห้ามซื้อยางก้นถ้วย DRC <60% F1 |
แผนชาติ PND 2026–2030 (ไม่ระบุวันประกาศ): ศูนย์กลางยางล้อ ถุงมือ ของแอฟริกาตะวันตก F3 |
| สหรัฐฯ20 ก.ค. 2569 | — | — | — | AD ยางล้อจากไทย: Sentury 2.90% · Sumitomo 0.00% · รายอื่น 2.90% F3F5 |
| มาเลเซียพ.ค. 2568 · ม.ค. 2569 | — | RISDA รับซื้อตรง · เป้าราคาเฉลี่ย ≈3.00 → 3.70 ริงกิต/กก. · 300,000 ตัน ปี 2569 ≈ 29% ของความต้องการใช้ในประเทศ F3F5 |
MSNR Trace บังคับใช้ · ปรับ ≤50,000 ริงกิต · จำคุก ≤2 ปี F1 |
— |
| ไทยวาระเรือธงที่ตอบ (เสนอ) | F4 แรงงานกรีดและผลิตภาพ |
F3F5 โครงสร้างสินค้า · รายได้ฐานความเชื่อถือ |
F1 แพลตฟอร์มพิสูจน์แหล่งที่มา |
F3F5 โครงสร้างสินค้า · รายได้ฐานความเชื่อถือ |
01
02
03
04
05
06
02
03
04
05
06
3
ข้อค้นพบ
5
วาระเรือธง
สิ่งที่พื้นที่บอกเรา — ผู้ให้ข้อมูล 12 ราย · 8 จังหวัด · 4 ภูมิภาค
- สองทิศทางพร้อมกัน — ถดถอยในฐานผลิตดั้งเดิมภาคใต้ แต่ขยายตัวในภาคเหนือและอีสาน นโยบายต้องออกแบบตามจังหวะที่ต่างกัน
- อุปสรรคอยู่ที่โครงสร้าง ไม่ใช่คน — เอกสารสิทธิที่ดิน โครงสร้างแรงจูงใจด้านราคา ตลาดรองรับ และเงินทุน อยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้คนในอุตสาหกรรม
- กยท. คือสถาบันที่ถูกคาดหวังสูงสุด — คำวิจารณ์คือข้อเรียกร้องให้ทำหน้าที่เต็มศักยภาพ ทั้งผู้รักษาเสถียรภาพตลาด ผู้อำนวยความสะดวกด้านมาตรฐาน และผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้
ภาคผนวก · กด A
ตำแหน่งยุทธศาสตร์ที่เสนอ (Verified-Value Leader)
ผู้ขายยาง
ที่พิสูจน์แหล่งที่มาได้
รายใหญ่ที่สุดของโลก
เปลี่ยนสิ่งเดียวจาก “ผู้ผลิตและส่งออกยางปริมาณมากของโลก” — โครงยุทธศาสตร์ทั้งสี่ของแผนวิสาหกิจคงเดิม
สิ่งที่เสนอต่อคณะกรรมการในไตรมาสแรก
กิจกรรมทดลองใช้ระบบ: อ่านสองหน้าจอ ตอบสองโจทย์
เปิดระบบตามหน้าจอด้านล่าง แล้วอภิปรายในกลุ่ม กลุ่มละ 1 ข้อสรุป
1
เลือกกลุ่มสินค้าที่สนใจจากแผนที่การค้าโลก แล้วอ่านเส้นทางส่งออกและนำเข้าของไทยในกลุ่มนั้น
สลับดูได้ที่ ไทยส่งออก / ไทยนำเข้า และ มูลค่า / ปริมาณ
2
เส้นจีนกับสหรัฐฯ บางช่วงลู่เข้าหากัน บางช่วงแยกออกจากกัน — อะไรคือเหตุการณ์เบื้องหลังแต่ละช่วง
ลู่เข้า (convergent) · แยกออก (divergent) — เลือกประเทศเปรียบเทียบได้จากรายชื่อเหนือกราฟ
ผ
7
หน้า · ตาราง 7 · รูปต้นฉบับ 7
กด A จากหน้าใดก็ได้
กด A จากหน้าใดก็ได้
ผ
ภาคผนวก · ไม่นับในหน้าหลัก
ภาคผนวก
ตารางฉบับเต็มและรูปต้นฉบับจากรายงาน
สำหรับตรวจสอบตัวเลขที่ยกมาในหน้าหลัก
สำหรับตรวจสอบตัวเลขที่ยกมาในหน้าหลัก
- ผ1–ผ2 บัญชีเงื่อนไขและกฎระเบียบทางการค้า 19 รายการ
- ผ3 คะแนน E/C/T/R ของ 10 มาตรการ และนิยามมิติ
- ผ4 ผู้ให้ข้อมูลจากการลงพื้นที่ 12 ราย
- ผ5 การผลิตและการใช้รายประเทศ · ผลผลิตรายภาค
- ผ6–ผ7 รูปต้นฉบับ: ราคาและส่งออกรายเดือน แผนที่การค้าโลก อินโฟกราฟิกห่วงโซ่ และกรอบวิเคราะห์
บัญชีกฎระเบียบ 19 รายการ (1/2): มาตรการต่างประเทศ — ภาษีเกือบศูนย์ เกณฑ์ย้ายไปที่แหล่งที่มา
หมวด ก มาตรการระหว่างประเทศที่ไม่ใช่ภาษี · หมวด ข มาตรการภาษีและความตกลงการค้า — แถวสีอำพัน = ข้อตกลงที่ กยท. เจรจาเองและผูกกับทะเบียนเกษตรกร
บัญชีกฎระเบียบ 19 รายการ (2/2): กฎหมายในประเทศและมาตรฐานสมัครใจ — พื้นที่รับรองยั่งยืนยังเล็กมาก
หมวด ค กฎหมายภายในประเทศ · หมวด ง มาตรฐานสมัครใจและวาระเชิงสถาบัน — FSC 81,158 ไร่ + PEFC 7,092 ไร่ เทียบเนื้อที่กรีดได้ 22.32 ล้านไร่
คะแนนความสำคัญ 10 มาตรการ: ยางล้อสูงสุด 15 แต่ช่องว่างที่กว้างที่สุดคือ RCEP (14/R1) และถุงมือ (13/R2)
E + C + T = คะแนนความสำคัญ (เต็ม 15) · R ความพร้อมของไทย ไม่รวมในคะแนน ใช้ชี้ขนาดช่องว่าง — ช่องสีอำพัน = ความพร้อมต่ำสุดเทียบขนาดผลกระทบ
ผู้ให้ข้อมูลจากการลงพื้นที่ 12 ราย ใน 8 จังหวัด 4 ภูมิภาค — ครบทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ
เลือกแบบเจาะจง (purposive sampling): กลุ่มเกษตรกร 4 · สหกรณ์ 4 · ผู้ประกอบการเอกชน 4 — จำแนกตามกิจกรรมหลักขององค์กร บางรายมีบทบาทคาบเกี่ยวมากกว่าหนึ่งช่วง
12ราย
ผู้ให้ข้อมูล · สัมภาษณ์เชิงลึกในพื้นที่จริง
8จังหวัด · 4 ภูมิภาค
ระยอง ชลบุรี ศรีสะเกษ อุบลราชธานี สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พิษณุโลก เชียงราย
4 · 4 · 4
กลุ่มเกษตรกร · สหกรณ์ · ผู้ประกอบการเอกชน
ต้นน้ำ 5 กลางน้ำ 6 ปลายน้ำ 1
ผลิตและใช้ยางธรรมชาติรายประเทศ 2564–2569 (ล้านตัน) และผลผลิตไทยรายภาคปี 2569
ปี 2569 เป็นค่าคาดการณ์ · แถวสีอำพัน = ไทย · ผลผลิตรายภาคปรับจาก สศก. เป็นยางแห้งฐานเดียวกับ ANRPC
การผลิตของโลกรายประเทศล้านตัน · % = เปลี่ยนแปลงปี 2569
การใช้ของโลกรายประเทศล้านตัน · % = เปลี่ยนแปลงปี 2569
ผลผลิตไทยรายภาค ปี 2569เนื้อที่กรีดได้ · ผลผลิตยางแห้ง · ผลผลิตต่อไร่
รูปต้นฉบับจากรายงาน: ราคารายเดือน
ส่งออกรายเดือน และแผนที่การค้ายางโลก
อ่านคู่กับหน้าหลัก
- ราคารายเดือน → ส่วนที่ 01: ยางแผ่นรมควันชั้น 3 เฉลี่ย 59.36 บาท/กก. (2564) → 79.62 บาท/กก. (ม.ค.–ส.ค. 2569) · ยางก้อนถ้วยต่ำกว่ายางแผ่น 15–17 บาท/กก.
- ส่งออกรายเดือน → ส่วนที่ 03: ม.ค.–มิ.ย. 2569 ส่งออก 2.50 ล้านตัน เนื้อยางแห้ง มูลค่า 354.6 พันล้านบาท
- แผนที่การค้า → ส่วนที่ 03: จีน 59.0% ของปริมาณส่งออกครึ่งปีแรก 2569
อินโฟกราฟิกห่วงโซ่อุปทานจากรายงาน: ภาพรวม ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ
— และกรอบวิเคราะห์ที่อยู่เบื้องหลังตัวเลข
กรอบวิเคราะห์ของโครงการ